Diri ke malsekureco politika kreas protestojn kaj nestabilecon politikajn, ne estas malfacile. Tamen pripensu oni la politikan maltrankvilon kio spekteblis lastatempe en Eŭropo orienta, precipe Latvio kaj Litovio, kaj ĉe Islando. Ĝi estis la kialo por ke Karl Polanjo malakceptis kapitalismon libermerkatan kiel bona sistemo ekonomia. Tion faris li pro ke opiniis li ke ĝi kreis la klimaton politikan kiu komencis la mondmiliton duan. Pro la dekstranaciismo forta kiun scias oni ekzistas en kelkaj landoj orienteŭropa, precipe Pollando kaj Hungario, mi timiĝas iomete.
Kaj en Rigo kaj en Vilnio okazis demonstraciegojn. Skribiĝis ke la demonstracio en Rigo la 13an de januaro alvokis pli ol dek mil personojn al la stratojn, pli ol demonstriis kontraŭ la sovjeta regimo ĵus antaŭ faliĝis la murego berlino. Ĉe ambaŭ lokoj okazis kontakto inter demonstraciantoj kaj policio. Ĉe Islando jam ŝanĝiĝis registraro kaj en Latvio okazas kiu oni nomu krizo registrara.
Kiam oni en Norvegio kondukis ekonomian politikon preskaŭ kejnisman por krei efikojn graniĝantajn en la ekonomio, aliaj landoj devis kreskigi la ŝtatajn enspezojn por kontraŭefiki ŝtatajn elspezojn neatenditajn. La demonstracioj en Litivio estis plejparte reago de novaj impostoj kreitaj kun ĝuste tiu celo. Tiu ne nur estas tiel pro la nafta fonduso de Norvegio kiun oni povas uzi en tiaj situacioj, sed ankaŭ pro ke la monunio eŭropa limigas la malprofito kiun membro (aŭ membriĝonto) povas havi, kaj do limigas kiom multe ŝtato povas kreskigi elspezojn sen enspezojn kreskigi. Nun ne aspektas kiel tiu regulo bone stabiligas la preznivelo kiel estis la celo de la regulo.
Nun evidentiĝis ke la krizo financa implikos politikajn ŝanĝojn relative grandajn, aldone tiujn jam vidis ni. La ŝanĝojn plej grandajn kaj gravajn probable ankoraŭ ontas. La krizo donis al la novliberalismo (almenaŭ dumtempetan) vundon. Se la krizo estos same por novliberalismo kiel la faliĝo de la berlina muro estis por komunismo aŭtoritata, kiel priparolis Naomi Klein, mi ne certas. Kiaj fortoj — aŭ progresantaj aŭ malprogresantaj, kiuj laste prenos la bastonon plej grandan ankoraŭ atendeblas. Optimisme mi volas esti kaj esperas ke ni kiuj deziras politikon pli socian kun aktiva distribuo materia bone uzos niajn ŝancojn. Tamen mi ne povas ne pripensi la povojn politikajn kiujn scias mi ekzistas. Kvankam mi faras ligon al la mondmilito dua tiu ne signifas ke mi estas atendante la mondmiliton trian, sed tio ne estas kialo por malatenti la ŝanĝojn politikajn kiuj venos tamen povas esti nedezirataj.
Gravegas ke politikistoj scias kiojn ilojn ili havas kaj kiam la ĝusta tempo estas por ilin uzi. La plej sekura kaj probable plej malmultekosta maniero eviti krizojn ekonomiajn estas socio kun malgrandaj malsimiloj riĉecaj kaj ekonomia sekursistemo. Pro tio ne povas oni nur restarigi la saman politikon kiun oni kondukis dum la lastaj 30aj jaroj.
Kaj Klassekampen [no] kaj Jason Burke por the Guardian [en] skribis pri tio.
Relaterte artikler:
Post a Comment